01

Tôi tên là Phương Tuệ, năm nay năm mươi hai tuổi.

Mùa đông đầu tiên sau khi ông ấy ra đi, lạnh đến thấu xương.

Đêm Giao thừa, tôi xách hành lý, ngồi tàu cao tốc ba tiếng đồng hồ, đến nhà con gái Lý Nguyệt.

Tôi nghĩ, người một nhà quây quần bên nhau, ít ra cũng sẽ ấm áp hơn.

Nhà Lý Nguyệt rất rộng, căn hộ bốn phòng hơn một trăm sáu mươi mét vuông, trang trí theo phong cách “kem sữa” đang thịnh hành.

Thế nhưng vừa bước vào cửa, tôi chẳng cảm nhận được chút hơi ấm nào.

Phòng khách chật kín người.

Trên sofa, dưới thảm, thậm chí cả mấy chiếc ghế nhỏ ngoài ban công, chỗ nào cũng đầy người.

Nhìn sơ qua, ít nhất cũng hơn ba mươi.

Đó là bên nhà thông gia, họ hàng của con rể Vương Chí Cường.

Trong số đó, tôi chỉ nhận ra một người—mẹ chồng nó, Lưu Thúy Nga, đang ngồi chễm chệ ở vị trí trung tâm trên sofa, tay cầm điều khiển.

Còn lại hơn ba mươi gương mặt, tất cả đều xa lạ, nhưng lại mang chung một biểu cảm.

Cái biểu cảm đương nhiên, như thể đang chờ được phục vụ.

Trên bàn trà, vỏ hạt dưa, vỏ đậu phộng chất thành một đống nhỏ.

Trước mặt mỗi người đều đặt một chiếc cốc thủy tinh, trà bên trong đã nhạt đến trắng.

Họ nhìn thấy tôi, giống như thấy được cứu tinh.

“Ôi chao, bà thông gia cuối cùng cũng tới rồi!”

“Sắp mười hai giờ rồi, đói ch//ết tôi mất!”

“Mẹ của Nguyệt Nguyệt đến rồi, sắp được ăn cơm thôi!”

Những âm thanh ấy như sóng dâng tràn tới, dội thẳng vào mặt tôi.

Con rể Vương Chí Cường chen ra khỏi đám đông, đón lấy vali trong tay tôi.

Trên mặt nó là một nụ cười gượng gạo.

“Mẹ, đi đường mệt rồi phải không? Họ hàng đến sớm, cứ nhất định tụ tập ở đây cho vui.”

Tôi gật đầu, không nói gì.

Vui?

Tôi chỉ thấy ồn ào.

Hơn ba mươi đôi mắt đồng loạt nhìn chằm chằm vào tôi, như đang đánh giá một món đồ.

Một món đồ sắp phục vụ họ—một cái máy nấu ăn.

Con gái Lý Nguyệt thò đầu từ trong bếp ra, trên trán lấm tấm mồ hôi.

“Mẹ, mẹ tới rồi à! Nhanh lên, trong bếp con chuẩn bị hết rồi, chỉ chờ mẹ đứng bếp thôi.”

Giọng nó mang theo một chút thúc giục khó nhận ra.

Tim tôi chùng xuống.

Tôi còn chưa kịp uống ngụm nước nóng, chưa kịp nghỉ chân.

Mẹ chồng nó, Lưu Thúy Nga, vừa cắn hạt dưa vừa nói, mắt còn chẳng buồn ngẩng lên.

“Phương Tuệ à, đã đến rồi thì đừng đứng không.”

“Cả nhà họ Vương chúng tôi mê tay nghề của bà lắm, hôm nay phải cho chúng tôi mở mang tầm mắt.”

“Thực đơn sáng nay tôi gửi cho Lý Nguyệt rồi, mười hai món, bốn món canh, đừng làm sai.”

Giọng bà ta không phải thương lượng, mà là ra lệnh.

Tôi nhìn bà ta, rồi nhìn cả căn phòng đầy người.

Cái lạnh trong lòng, theo sống lưng mà bò dần lên.

Khi chồng tôi còn sống, Tết là lúc tôi bận nhất, nhưng cũng là lúc vui nhất.

Ông ấy luôn giúp tôi rửa rau, sơ chế từ trước một ngày. Đến bữa tất niên, ông đứng trong bếp phụ tôi.

Ông nói, nhìn tôi nấu ăn là một niềm vui.

Ông nói, nhà mình có khói bếp, mới gọi là Tết.

Nhưng bây giờ, nơi này không phải nhà tôi.

Tôi chỉ là một người đầu bếp được gọi đến.

Lý Nguyệt bước nhanh tới, nắm lấy tay tôi, kéo thẳng vào bếp.

“Mẹ, nhanh lên đi, mọi người đói lắm rồi.”

Nó kéo rất mạnh, không cho tôi cơ hội từ chối.

Tôi bị lôi vào bếp, phía sau là tiếng tivi, tiếng nói chuyện, tiếng trẻ con khóc, tất cả trộn lẫn vào nhau.

Như một nồi cháo nấu quá lửa, đặc quánh, đục ngầu, khiến người ta nghẹt thở.

Bên trong bếp lại rất gọn gàng.

Trên thớt chất đầy nguyên liệu đã rửa sạch, cắt sẵn—thịt, cá, rau củ, phân loại rõ ràng, xếp ngay ngắn.

Nhìn là biết, con bé đã chuẩn bị rất kỹ.

Nhưng sự chuẩn bị này không phải để tôi đỡ vất vả.

Mà là để tôi có thể bắt tay vào làm ngay.

Lý Nguyệt đẩy tôi đến trước bếp, đưa cho tôi một chiếc tạp dề mới tinh.

“Mẹ, chờ mẹ đó.”

Nó cười, nhưng trong mắt lại đầy sốt ruột.

Tôi lặng lẽ nhận lấy, buộc tạp dề vào người.

Đúng lúc đó, Lý Nguyệt đột nhiên quay người, “rầm” một tiếng đóng sầm cửa kéo của bếp lại.

Khoảnh khắc cánh cửa khép lại, mọi âm thanh ồn ào ngoài phòng khách đều bị chặn đứng.

Thế giới lập tức trở nên yên tĩnh.

Trong bếp chỉ còn lại hai mẹ con tôi.

Nó nhìn tôi, hít sâu một hơi, nụ cười trên mặt biến mất.

Thay vào đó là một biểu cảm phức tạp mà tôi không hiểu nổi.

Nó mở miệng, dường như có chuyện rất quan trọng muốn nói với tôi.

 

02

Trong căn bếp yên tĩnh, tôi nghe rõ từng nhịp tim của mình.

Từng nhịp, từng nhịp, nặng nề mà yếu ớt.

Lý Nguyệt nhìn tôi, môi khẽ động.

Nó nói: “Mẹ, mẹ nhịn một chút đi, chỉ bữa này thôi.”

Tôi sững người.

Nó nói tiếp: “Chỉ cần làm xong bữa này, mẹ chồng của Chí Cường sau này sẽ không còn bắt bẻ nhà mình nữa.”

“Bà ấy mẹ cũng biết rồi đấy, thích giữ thể diện trước mặt họ hàng.”

“Hôm nay mẹ làm cho đàng hoàng, làm thật hoành tráng, coi như giúp con tạo uy ở nhà chồng.”

“Sau này cuộc sống của con ở đây sẽ dễ chịu hơn nhiều.”

Nói xong, trong mắt nó là sự cầu xin và chờ đợi.

Như thể tôi không phải mẹ nó, mà là một công cụ có thể đem ra trao đổi và phô bày.

Đầu óc tôi “ong” một tiếng, trống rỗng.

Thời gian như ngừng lại.

Tôi nhìn nó, gương mặt mà tôi đã nhìn hơn hai mươi năm, lúc này lại xa lạ đến vô cùng.

Tạo uy?

Dùng sự vất vả của tôi, sự nhẫn nhịn của tôi, sự lùi bước của tôi… để giúp nó tạo uy?

Sau khi chồng mất, tôi mất ngủ hết đêm này sang đêm khác.

Tôi nhớ lúc ông ấy sắp đi, nắm tay tôi, câu nói nhiều nhất chính là: “Tuệ à, sau này sống tốt với bản thân một chút.”

Ông nói, cả đời này tôi đã hy sinh cho gia đình quá nhiều, về sau phải sống vì mình.

Ông còn nắm tay Lý Nguyệt, dặn đi dặn lại.

“Nguyệt Nguyệt, mẹ con giao lại cho con.”

“Ba không còn nữa, con chính là chỗ dựa của mẹ.”

“Thay ba chăm sóc mẹ cho tốt, đừng để mẹ chịu ấm ức.”

Những lời ấy, như vẫn còn văng vẳng bên tai.

Thế mà bây giờ, con gái ông, chỗ dựa của tôi, lại bảo tôi “nhịn một chút”.

Chiếc tạp dề mới tinh trên người tôi, bỗng trở nên nặng trĩu.

Như một chiếc xiềng xích.

Ba mươi bảy con người ngoài phòng khách là chiến trường của nó.

Còn tôi, là người lính đầu tiên, cũng là duy nhất, bị nó đẩy ra.

Tôi nhìn đống nguyên liệu chất như núi trên bếp.

Con cá vược đã làm sạch như đang cười nhạo tôi.

Miếng thịt ba chỉ cắt vuông vắn kia cũng như đang châm chọc tôi.

Ba giây.

Có lẽ là năm giây.

Cuối cùng tôi cũng tỉnh lại.

Tôi đưa tay ra, động tác chậm rãi, nhưng vô cùng dứt khoát.

Tôi tháo chiếc tạp dề trên eo xuống.

Biểu cảm trên mặt Lý Nguyệt lập tức đông cứng.

“Mẹ… mẹ làm gì vậy?”

Tôi không trả lời.

Tôi gấp chiếc tạp dề lại thật ngay ngắn, vuông vắn như một miếng đậu phụ.

Rồi nhẹ nhàng đặt nó lên bếp.

Đặt cạnh miếng thịt ba chỉ chuẩn bị kho.

Tôi quay người, không nói một lời, bước ra khỏi bếp.

Lý Nguyệt chạy theo phía sau, giọng hoảng hốt.

“Mẹ! Mẹ đi đâu vậy? Còn chưa nấu cơm mà!”

“Mẹ! Đừng như vậy, mẹ nghe con giải thích đã!”

Tôi làm như không nghe thấy.

Tôi đi thẳng vào phòng khách—căn phòng họ chuẩn bị cho tôi, chỉ có một chiếc giường đơn.

Chiếc vali Vương Chí Cường đặt ở cửa vẫn còn đó.

Tôi bước tới, kéo khóa.

Lý Nguyệt đuổi theo, túm lấy cánh tay tôi.

“Mẹ! Rốt cuộc mẹ muốn làm gì vậy! Họ hàng đều đang nhìn! Mẹ đừng làm con mất mặt!”

Tôi hất tay nó ra.

Không mạnh, nhưng nó vẫn loạng choạng một chút.

Tôi nhìn nó, ánh mắt lạnh như băng.

“Về nhà.”

Tôi nói hai chữ.

Mắt Lý Nguyệt lập tức đỏ lên.

“Chẳng phải đây chính là nhà của mẹ sao? Mẹ còn về đâu nữa?”

“Nhà của tôi.”

Tôi lặp lại một lần nữa, giọng không lớn, nhưng rõ ràng vô cùng.

Sau đó, tôi không nhìn nó nữa.

Tôi cúi xuống, bắt đầu xếp lại từng bộ quần áo vừa mới lấy ra chưa lâu, đặt lại vào vali.

Động tác của tôi không nhanh, thậm chí có phần chậm.

Nhưng mỗi động tác đều mang theo sự dứt khoát không thể lay chuyển.

Đồ ngủ.

Áo len.

Đồ giữ nhiệt.

Còn có bức ảnh chụp tôi và chồng, tôi lấy từ đầu giường xuống, cẩn thận đặt vào trong cùng.

Lý Nguyệt đứng bên cạnh, nhìn tôi, từ hoảng hốt, đến ngỡ ngàng, rồi chuyển thành tức giận.

“Bà điên rồi à! Phương Tuệ!”