Thứ nhất, đem sổ tiết kiệm và sổ đỏ đi công chứng. Nhân viên công chứng hỏi tôi có muốn thêm một bản di chúc giải thích không, tôi nói có.
Thứ hai, dùng một phần tiền trong sổ để “trả lại cho chính mình” — bù lại tiền sách vở và sinh hoạt phí ba năm cấp ba.
Phần còn lại không động đến.
Thứ ba, tiếp tục đi làm. Tiếp tục học tự thi.
Tiền của bà là chỗ dựa, không phải để tiêu xài phung phí.
Bà tích góp mười tám năm.
Tôi không thể tiêu hết trong ba tháng.
Năm năm trôi qua rất nhanh.
Công việc phụ bếp ở quán ăn nhanh tôi làm tám tháng, sau đó đổi sang làm ở cửa hàng quần áo, có lương cứng và hoa hồng. Sau này học tự thi lấy bằng cao đẳng, rồi thi thêm chứng chỉ kế toán sơ cấp.
Năm hai mươi mốt tuổi, tôi dùng một phần tiền trong sổ tiết kiệm, thuê một mặt bằng ở phố Đông Thành, mở một cửa hàng tiện lợi cộng đồng.
Vị trí đã chọn kỹ. Khu Đông Thành ít người trẻ, nhiều người già, nhu cầu cửa hàng tiện lợi rất lớn.
Năm đầu chỉ đủ hòa vốn.
Năm thứ hai bắt đầu có lãi.
Năm thứ ba tôi mở cửa hàng thứ hai.
Không phải việc làm ăn lớn gì. Hai cửa hàng cộng lại, mỗi năm kiếm được hơn hai mươi vạn.
Nhưng đủ rồi.
Căn nhà ở số 64 phố Đông Thành, tôi sửa sang đơn giản rồi dọn vào ở.
Bốn mươi bảy mét vuông. Một phòng ngủ một phòng khách. Hướng nam.
Ánh nắng rất đẹp.
Tôi đặt một chậu trầu bà trên bệ cửa sổ.
Bà thích trầu bà.
Trong năm năm đó, tôi không về lại cái nhà kia.
Không về, cũng không liên lạc.
Bố không gọi. Mẹ không gọi. Anh trai cũng không.
Tôi cũng không.
Không phải giận dỗi.
Mà là thật sự không có gì để nói.
Họ không thấy mình có lỗi. Tôi cũng không muốn đòi.
Thỉnh thoảng tôi nghe được vài tin từ họ hàng ở quê. Không phải tôi chủ động hỏi. Là cô cả — chị của bố — đôi khi gọi điện hỏi thăm tôi.
Cô là người thẳng tính. Năm đó sau khi biết chuyện chia tài sản, bà đã gọi điện mắng bố một trận. Nhưng cũng chỉ mắng một lần, không thay đổi được gì.
Những tin tôi ghép lại từ lời cô là như thế này:
Sau khi cầm năm trăm vạn, anh trai không làm ăn tử tế. Đầu tiên là sang nhượng một nửa cửa hàng, rút ra tám mươi vạn tiền mặt. Sau đó hợp tác với người khác làm chuỗi trà sữa “hot”, lỗ một trăm hai mươi vạn.
Rồi lại đi chơi hợp đồng tương lai — cô nói mẹ có nhắc qua một câu: “lỗ không ít”.
Cụ thể bao nhiêu, cô không biết. Nhưng đã là “lỗ không ít”, thì chắc chắn không phải con số nhỏ.
Bạn gái của anh đến năm thứ ba thì bỏ đi.
Cô nói: “Bỏ là đúng. Con bé đó tiêu tiền còn dữ hơn cả anh mày.”
Đến năm thứ năm, cửa hàng vật liệu xây dựng đóng cửa hẳn.
Hàng tồn bán tháo, mặt bằng trả lại.
Năm trăm vạn, năm năm, về số không.
Bố già đi nhiều. Năm mươi bảy tuổi, sức khỏe cũng kém, bị gout, đi lại khập khiễng.
Mẹ vẫn vậy, nhưng cô nói gần đây bà hay gọi điện than thở — “em trai mày làm ăn không được”, “Thằng Lỗi cũng không nghe lời”.
Cô hỏi tôi: “Tiểu Mãn, nếu con có điều kiện thì giúp anh con một chút. Dù sao cũng là anh ruột.”
Tôi nói: “Cô à, con chỉ mở cửa hàng tiện lợi, không giúp được.”
Cô chắc cũng hiểu.
“Không giúp được” là lời nói.
“Không muốn giúp” mới là thật.
Cuộc gọi đến vào một chiều thứ Tư.
Tôi đang đối sổ ở cửa hàng tiện lợi. Trên màn hình hiện lên một số lạ.
Tôi bắt máy.
“Tiểu Mãn.”
Là mẹ.
Năm năm rồi tôi chưa nghe giọng này. Nhất thời không phản ứng kịp.
“Tiểu Mãn, là mẹ.”
“Vâng.”
Bà im lặng một chút.
“Dạo này con… vẫn ổn chứ?”
Cuộc gọi đầu tiên sau năm năm, mở đầu bằng câu hỏi thăm như vậy. Nghe thật mỉa mai.
“Cũng ổn.”
“Mẹ thấy trên vòng bạn bè… con mở cửa hàng à?”
Tôi không xóa WeChat của họ. Nhưng cũng chưa từng chủ động đăng gì. Lúc khai trương cửa hàng tiện lợi có đăng một bài, chắc bà thấy.
“Vâng, cửa hàng tiện lợi.”
Lại im lặng vài giây.
Tôi biết bà không gọi để hỏi thăm.
“Tiểu Mãn, dạo này anh con… gặp chút khó khăn.”
Đến rồi.
“Bên vật liệu không làm nữa, giờ nó muốn tìm hướng mới. Nhưng trong tay hơi thiếu tiền…”
“Mẹ, mẹ muốn nói gì?”
“Cũng không phải vay nhiều. Xoay vòng một chút thôi. Hai ba vạn là được.”
“Mẹ.”
“Ừ?”
“Năm năm trước, mẹ chia cho con một túi quần áo cũ.”
Đầu dây bên kia im lặng.
“Khi đó mẹ nói, ‘ra khỏi cửa đừng bảo mẹ không cho con gì’.”
“Tiểu Mãn—”
“Mẹ, tiền con kiếm được từ cửa hàng tiện lợi, trả tiền thuê, điện nước, nhân công xong cũng chẳng còn bao nhiêu. Con không giúp được.”
“Con—”
Tôi cúp máy.
Hai ngày sau, anh trai đến.
Không gọi trước.
Đến thẳng.
Anh ta không biết tôi ở đâu, nhưng anh ta biết địa chỉ cửa hàng tiện lợi — vì tôi có đăng trên vòng bạn bè.
Khoảng bốn giờ chiều, tôi đang sắp xếp lại kệ hàng. Chuông gió trước cửa leng keng một tiếng.
Tôi ngẩng đầu.
Triệu Lỗi đứng ở cửa.
Anh gầy đi. Không phải kiểu gầy khỏe, mà là kiểu tiêu hết tiền, áp lực đè nặng mà gầy. Quầng mắt thâm, tóc cũng không buồn chải chuốt.
Nhưng vừa mở miệng, giọng điệu vẫn như cũ.
“Tiểu Mãn, cửa hàng này của em cũng không nhỏ. Khu Đông Thành này, tiền thuê một tháng bao nhiêu?”
Anh ta nhìn quanh một lượt.
“Làm ăn cũng được chứ?”
Tôi không trả lời.
“Mẹ nói với em rồi chứ?” Anh ta đi tới trước quầy thu ngân, “Dạo này anh thiếu tiền xoay vòng, cho anh vay chút.”
“Bao nhiêu?”
“Năm vạn.”
Hai ngày trước mẹ nói hai ba vạn. Đến anh ta thì thành năm vạn.
“Không có.”
Anh ta nhíu mày.
“Một cửa hàng tiện lợi như em, một tháng không kiếm nổi năm vạn?”
“Có kiếm được cũng không cho vay.”
Sắc mặt anh ta thay đổi.
“Triệu Tiểu Mãn, anh là anh ruột của em.”
“Anh ruột lúc chia tài sản cầm năm trăm vạn, không chia cho em một đồng nào.”
Anh ta há miệng.
“Đó là bố quyết định—”
“Vậy anh đi tìm bố mà vay.”
Anh ta nhìn tôi vài giây.
“Em thay đổi rồi.”
“Con người ai cũng thay đổi. Nhất là sau khi bị đuổi ra khỏi nhà.”
Anh ta đứng đó một lúc. Có lẽ không ngờ tôi lại dứt khoát như vậy.
“Được.” Anh ta quay người đi ra. Đến cửa lại quay đầu.
“Em mở được cái cửa hàng này. Tiền ở đâu ra?”
Tôi nhìn anh ta.
“Không liên quan đến anh.”
Chuông gió lại leng keng.
Anh ta đi.
Nhưng tôi biết, chuyện này chưa kết thúc.
Quả nhiên.
Một tuần sau, bố gọi điện.
“Tiểu Mãn, sắp Tết rồi, về nhà ăn bữa cơm.”
Hai mươi bảy tháng Chạp. Gọi tôi “về nhà ăn cơm”.
Năm năm không liên lạc. Anh trai vay tiền bị từ chối. Sau đó mời tôi “về ăn cơm”.
Tôi hiểu.
“Không về.”
“Con bé này—”
“Có chuyện thì nói thẳng.”
Đầu dây bên kia im lặng vài giây.
Giọng bố trầm xuống: “Anh con nợ bên ngoài một khoản. Không nhỏ. Con mà có thì giúp nó một chút. Nó là anh ruột con.”
“Bao nhiêu?”
“…Ba mươi vạn.”
Từ hai vạn, năm vạn đến ba mươi vạn. Con số vẫn đang tăng.
“Không có.”
“Cái cửa hàng tiện lợi của con—”
“Cửa hàng tiện lợi là tiền con tự kiếm.”
“Tao nuôi mày mười tám năm.”
Câu này cuối cùng cũng tới.
Tôi đã đợi năm năm, biết chắc nó sẽ đến.
“Bố.”
“Ừ.”
“Mười tám năm. Bố thử tính xem đã tiêu cho con bao nhiêu. Con cũng tính xem con đã bỏ ra gì cho cái nhà này.”
Ông không nói gì.
“Bố nuôi con mười tám năm, đến lúc chia tài sản thì cho con một túi quần áo cũ. Con cầm túi đó ra khỏi nhà, bố còn không buồn mở cửa sổ nhìn một cái.”
Đầu dây bên kia, tiếng thở trở nên nặng nề.
“Giờ bố nói ‘bố là bố của con’ à?”
Tôi dừng lại một chút.
“Năm trăm vạn không đến lượt con, hiếu thảo thì lại nhớ đến con?”
Ông cúp máy.
Đêm giao thừa, tôi một mình trong căn nhà nhỏ ở Đông Thành, nấu một bát sủi cảo.
Bên ngoài pháo hoa nổ rực.
Tôi khoác chiếc áo len đỏ thẫm của bà lên lưng ghế.
