Tôi tìm một cái kéo.
Men theo đường chỉ đó, cắt từng chút một.
Sau khi lớp bông tách ra, tôi thấy một túi nilon màu đỏ.
Bọc nhiều lớp.
Tôi tháo từng lớp một.
Bên trong là một cuốn sổ tiết kiệm.
Bìa đỏ, Ngân hàng Tiết kiệm Bưu điện Trung Quốc.
Tôi mở ra.
Chủ tài khoản: Triệu Tiểu Mãn.
Ngày gửi cuối cùng: hai tháng trước khi bà mất.
Số dư: 421.500 tệ.
Bốn trăm hai mươi mốt nghìn năm trăm.
Tôi nhìn chằm chằm con số đó.
Tay run đến mức không cầm nổi.
Trong sổ chi chít những lần gửi tiền, khoản đầu tiên là mười tám năm trước — năm tôi chào đời.
Mỗi khoản đều không nhiều.
Ba trăm. Năm trăm. Một nghìn.
Khoản lớn nhất là hai nghìn.
Nhưng suốt mười tám năm.
Mỗi tháng, hoặc hai tháng, đều có một khoản.
Tên trên sổ là tôi.
Ở mục người mở tài khoản, có bị cạo mờ một chút, nhưng vẫn nhìn rõ:
Người đại diện: Trần Tú Anh.
Bà nội dùng tiền lương hưu của mình.
Từng chút một.
Gửi suốt mười tám năm.
Bốn trăm hai mươi nghìn.
Không nói với bất kỳ ai.
Tôi đóng sổ lại. Rồi lại mở ra. Rồi lại đóng lại.
Sau đó tôi ngồi xổm xuống đất, ôm chiếc áo bông cũ của bà, bật khóc.
Từ lúc rời khỏi căn nhà đó đến giờ, tôi chưa rơi một giọt nước mắt nào.
Nhưng khoảnh khắc này, tôi không chịu nổi nữa.
Không phải vì tiền.
Mà là—
Có người nhớ đến tôi.
Khi tất cả mọi người đều cho rằng tôi không quan trọng, có một người mỗi tháng đều đến bưu điện, xếp hàng, điền phiếu, gửi ba trăm tệ.
Mười tám năm.
Bà chưa từng quên.
Khóc xong, tôi khâu lại chỗ áo bông vừa cắt.
Sau đó tôi nhìn chằm chằm vào túi quần áo cũ.
Tim đập rất nhanh.
Nếu trong áo bông có đồ— vậy những món khác thì sao?
Tôi cầm chiếc áo len xám lên, lật qua lật lại sờ một lượt.
Không có gì.
Áo len mỏng, không giấu được đồ.
Tôi cầm chiếc áo gile xanh đậm.
Nó dày hơn áo len. Phía trước có hai túi, là túi giả được khâu kín — nhưng túi bên phải, màu chỉ không giống chỗ khác.
Chỉ cũ là xanh xám, đoạn này lại là xanh đậm.
Có người đã tháo ra rồi khâu lại.
Tôi cầm kéo.
Trong lớp lót túi, có một tờ giấy gấp đôi.
Gấp rất nhỏ.
Tôi mở ra.
Sổ đỏ.
Địa chỉ: số 64 phố cũ phía đông thành, diện tích xây dựng 47,3 mét vuông.
Chủ sở hữu: Triệu Tiểu Mãn.
Tôi nhìn ba lần.
Triệu Tiểu Mãn.
Tôi chưa từng biết bà nội có mua nhà.
Sau đó tôi đi tra.
Khu phố cũ phía đông thành là nhà tái định cư từ những năm 90. Bà mua vào năm 2006, lúc đó giá chưa đến hai nghìn một mét vuông. Một căn 47 mét vuông, tổng cộng hơn tám vạn.
Năm 2006.
Tôi hai tuổi.
Bà đã mua nhà cho tôi từ khi tôi hai tuổi.
Bây giờ khu đó sắp giải tỏa. Giá đền bù khoảng bốn vạn một mét vuông.
Bốn mươi bảy mét.
Hơn một trăm tám mươi vạn.
Cộng với bốn trăm hai mươi nghìn trong sổ tiết kiệm.
Túi quần áo cũ mà bà để lại cho tôi — trị giá hơn hai trăm vạn.
Tôi ngồi trong căn phòng thuê sáu mét vuông, trên người mặc chiếc áo bông cũ của bà.
Hai trăm vạn.
Không bằng năm trăm vạn.
Nhưng năm trăm vạn là bố mẹ chia cho anh trai.
Còn hai trăm vạn này, là bà âm thầm tích góp suốt mười tám năm, một mình đi làm.
Bố không biết. Mẹ không biết. Anh trai không biết.
Chỉ có tôi biết.
Còn một món cuối cùng.
Chiếc áo khoác len màu đỏ thẫm. Cái bà hay mặc nhất. Cổ áo bị xù, tay áo giặt nhiều nên hơi biến dạng.
Tôi thò tay vào túi bên trái.
Ngón tay chạm vào thứ gì đó.
Lấy ra.
Một phong thư.
Chưa niêm phong.
Bên trong là một tờ giấy, nét chữ của bà.
Bà chỉ học ba năm tiểu học. Chữ viết không đẹp, có vài lỗi chính tả, nhưng tôi đều đọc được.
——
Tiểu Mãn:
Lúc bà viết lá thư này, con mười lăm tuổi. Con không biết bà biết viết thư. Thực ra bà cũng không giỏi viết. Nhưng có những lời nhất định phải viết ra.
Bố con là người hồ đồ. Mẹ con là người khôn tính. Người khôn tính đi cùng người hồ đồ, khổ nhất chính là con.
Bà không trách bố con. Nó là con trai bà, bà biết nó thế nào. Từ nhỏ nó đã cho rằng con trai quan trọng hơn con gái. Là bà dạy dỗ không tốt.
Nhưng bà không thể quản nó cả đời.
Từ nhỏ con đã không hay khóc. Con gái nhà người ta bị tủi thân còn biết làm ầm lên, con thì không. Con cúi đầu, im lặng chịu đựng.
Mỗi lần bà thấy con cúi đầu không nói gì, trong lòng bà như bị dao cứa một nhát.
Bố mẹ con đã tiêu cho anh con bao nhiêu tiền, bà không tính được. Nhưng bà biết bà đã để dành cho con bao nhiêu, bà tính được.
Sổ tiết kiệm ở trong tay áo trái của áo bông. Con tìm thấy rồi chứ?
Sổ đỏ ở trong túi bên phải của áo gile. Con tìm thấy rồi chứ?
Căn nhà là bà mua cho con khi con hai tuổi. Khi đó bố con mượn bà tiền mở cửa hàng, bà đưa nó mười lăm vạn. Đó là toàn bộ tiền tiết kiệm cuối cùng của bà. Nhưng bà giữ lại tám vạn, lén mua căn nhà này.
Bố con không biết.
Chủ sở hữu ghi tên con.
Sau này bố con làm ăn phát đạt, mười lăm vạn đó đã sinh ra bao nhiêu lần, bà không biết. Nhưng bà biết, những khoản tiền đó không liên quan gì đến con.
Vì vậy bà mới để dành cho con những thứ này.
Không nhiều.
Nhưng đủ để con đứng vững.
Tiểu Mãn, điều bà sợ nhất không phải là cái chết.
Điều bà sợ nhất là sau khi bà đi rồi, sẽ không còn ai thương con nữa.
Con nhớ kỹ một chuyện.
Con không nợ họ.
Họ nuôi con mười tám năm, nhưng họ nợ con mười tám năm công bằng.
Món nợ này, trong lòng con tự hiểu là được.
Những gì bà có thể cho con, chỉ có vậy thôi. Con giữ lấy. Sống cho tốt. Đừng để bản thân chịu thiệt.
Bà thương con.
Trần Tú Anh
Tháng 11 năm 2020
——
Trên tờ giấy có vài chỗ mực bị nhòe.
Là do nước nhỏ xuống lúc viết.
Không phải mực.
Tôi gấp lá thư lại, cho vào phong bì.
Áp phong bì lên ngực.
Ngăn cách bởi chiếc áo bông cũ của bà.
Nhắm mắt.
“Bà nội.”
“Con tìm thấy rồi.”
Đêm đó, tôi bọc sổ tiết kiệm và sổ đỏ bằng ba lớp màng bọc thực phẩm, khóa ở đáy vali.
Sau đó tôi nằm trên giường, nghĩ rất lâu.
Năm trăm vạn và một túi quần áo cũ.
Bố mẹ nghĩ rằng họ đã cho anh trai thứ tốt nhất, còn tôi là thứ tệ nhất.
Họ không biết.
Bà đã khâu thứ tốt nhất vào bên trong thứ tệ nhất.
Thứ họ ném cho tôi là một túi quần áo cũ.
Thứ bà để lại cho tôi là hơn hai trăm vạn, và một con đường lui.
Sáng hôm sau, tôi đến bưu điện.
Báo mất và làm lại sổ tiết kiệm.
Sau đó đến số 64 phố Đông Thành.
Khi đẩy cửa, bản lề đã rỉ sét, kêu lên rất to.
Căn nhà rất nhỏ. Một phòng ngủ một phòng khách, tường có chỗ bong tróc. Cửa sổ phủ một lớp bụi.
Nhưng hướng nam.
Khi ánh nắng chiếu vào, bụi bay lơ lửng trong ánh sáng.
Tôi đứng trong căn nhà trống đó, nhìn quanh một vòng.
Đột nhiên hiểu ra một điều.
Bà không phải để lại cho tôi một khoản tiền.
Mà là để lại cho tôi một mái nhà.
Một mái nhà mà bà chuẩn bị suốt mười tám năm, không thuộc về Triệu Quốc Cường.
Hôm đó, tôi đưa ra ba quyết định.
