11.

Tôi không quay đầu lại. Bước ra khỏi phòng triển lãm, xuyên qua cửa sau của bảo tàng, tôi đứng trong con hẻm nhỏ.

Buổi chiều tà mùa xuân, không khí phảng phất mùi hoa đinh hương. Tôi tựa vào tường, nhắm mắt lại một lúc.

Mệt. Nhưng đó là cái mệt sau khi đã trút bỏ được mọi gánh nặng.

Ba phút sau, tiếng bước chân vang lên từ phía sau.

Chẳng cần nhìn dòng trạng thái, tôi cũng biết là ai.

“Thẩm Vãn.” Giọng Bùi Cẩn Ngôn hơi khàn.

Tôi không quay người lại: “Nói đi.”

“Em… tại sao không nói cho anh biết.”

“Nói cho anh cái gì?”

“Em là ‘Kinh Hồng’. Em đã vẽ những bức tranh này. Em…”

“Em đã từng nói với anh rồi.” Tôi quay lại nhìn anh. “Hai năm trước, anh hỏi em muốn làm gì sau khi kết hôn, em nói em muốn vẽ tranh. Anh bảo: ‘Trong quân đội không thiếu mấy đồng tiền lẻ này của em, cứ yên tâm ở nhà là được’.”

Môi anh mím chặt thành một đường thẳng.

Dòng trạng thái: 【Cô ấy nói rồi… cô ấy thực sự đã nói. Là mình không nghe.】

“Sau đó em lại nói một lần nữa, muốn đến học viện mỹ thuật tu nghiệp tranh sơn dầu. Anh bảo: ‘Để sau hãy nói’.”

“Mẹ anh đến nhà, thấy bản thảo em vẽ, bà bảo: ‘Thẩm Vãn, con đừng suốt ngày làm mấy thứ vô dụng này nữa, hãy dành tâm trí cho gia đình đi’.”

“Em đã cất tranh vào tận đáy tủ. Anh thậm chí còn chưa bao giờ mở cái tủ đó ra.”

Bùi Cẩn Ngôn đứng đó. Sau lưng là ánh đèn rực rỡ của bảo tàng, trước mặt là ánh đèn đường hiu hắt trong ngõ.

Dòng trạng thái trôi qua trên đầu anh, hết hàng này đến hàng khác:

【Mình chưa từng mở ra. Một lần cũng không. Mình không biết cô ấy vẽ gì. Không biết cô ấy thích loại màu vẽ nào. Không biết cô ấy bắt đầu vẽ lúc mấy giờ, đặt bút lúc mấy giờ. Không biết bút danh của cô ấy là ‘Kinh Hồng’. Không biết trước khi cô ấy dậy lúc 5 giờ rưỡi làm bữa sáng cho mình, cô ấy mới chỉ vừa đặt bút xuống lúc 2 giờ sáng.】

Vành mắt anh đỏ hoe. Đây là lần đầu tiên tôi thấy Bùi Cẩn Ngôn đỏ mắt. Nhưng tôi không mủi lòng. Hai năm trước tôi có thể sẽ đau lòng. Một năm trước cũng có thể.

Nhưng bây giờ thì không. Bởi vì dòng trạng thái của anh còn có vế sau:

【Nếu mình biết sớm cô ấy là ‘Kinh Hồng’…】

Nếu anh biết sớm. Anh sẽ coi trọng tôi. Tôn trọng tôi.

Nhìn thấy tôi. Nhưng nếu tôi không phải là “Kinh Hồng” thì sao? Nếu tôi chỉ là một Thẩm Vãn bình thường, biết nấu cơm, thích vẽ tranh nhưng vẽ chẳng ra sao thì sao?

Anh có coi trọng tôi không? Không.

Câu nói chân thực nhất trong dòng trạng thái của anh là gì? “Sao còn chưa ngủ, cứ lề mề chậm chạp, ồn ào đến mức người ta chẳng thể tập trung xem phương án diễn tập được.”

Câu nói đó chẳng liên quan gì đến “Kinh Hồng”, chẳng liên quan gì đến bức tranh 4,2 triệu tệ, càng chẳng liên quan gì đến việc hợp tác với quân khu.

Đó mới chính là thái độ của anh đối với con người tên “Thẩm Vãn”.

“Cẩn Ngôn.” Tôi nói.

Anh ngẩng đầu lên.

“Hôm nay em đến không phải để khiến anh hối hận. Cũng không phải để khoe khoang em là ai. Em chỉ đến để lấy lại những thứ thuộc về mình. Cái tên của em. Những bức tranh của em. Cuộc đời của em.”

Tôi lấy từ trong túi ra một tập tài liệu. Giấy A4, đã in sẵn.

Thỏa thuận ly hôn.

“Tài sản em không lấy của anh cái gì cả. Nhà quân khu cấp, xe cộ, tiền tiết kiệm, đều là của anh. Em chỉ mang đi họa cụ, các tác phẩm của mình, và chính bản thân em.”

Bùi Cẩn Ngôn nhìn tờ thỏa thuận, không nhận lấy.

Dòng trạng thái: 【Không… không được.】

“Thẩm Vãn, chúng ta có thể nói chuyện.”

“Chẳng có gì để nói cả.”

“Anh biết trước đây anh làm chưa tốt, nhưng anh có thể sửa…”

“Cẩn Ngôn.” Tôi ngắt lời anh. “Anh muốn sửa, là vì hôm nay anh biết em là ‘Kinh Hồng’. Nếu em không phải thì sao? Nếu cả đời này em chỉ là người nấu cơm Thẩm Vãn thì sao?”

Anh há miệng, nhưng không thốt nên lời. Dòng trạng thái trên đầu anh xoay hết vòng này đến vòng khác, cuối cùng dừng lại ở một dòng: 【Anh không biết.】

Anh ấy cũng không biết. Đó chính là câu trả lời.

“Cẩn Ngôn, em không hận anh.” Tôi đặt tờ thỏa thuận vào tay anh. “Nhưng em sẽ không đợi anh nghĩ thông suốt nữa đâu. Hai năm, hơn bảy trăm buổi sáng, em đợi đủ rồi. Ký đi.”

Anh không ký. Anh cầm tờ thỏa thuận đứng ngẩn ngơ trong ngõ.

Tôi không đợi nữa, quay người đi về phía phòng vẽ. Đến đầu ngõ, xe của Lâm Hy đã đỗ bên lề đường. Cô ấy hạ kính xe xuống: “Lên xe.”

Tôi mở cửa ngồi vào.

“Anh ta ký chưa?”

“Chưa.”

“Vậy tính sao?”

“Anh ấy sẽ ký thôi. Cho anh ấy ba ngày.”

Thực tế chỉ mất một ngày rưỡi. Trưa hôm sau, mẹ chồng gọi điện tới.

“Thẩm Vãn! Cô làm cái trò gì thế! Cẩn Ngôn bảo cô đòi ly hôn? Cô bị thần kinh à?”

Tôi không thấy dòng trạng thái vì đây là điện thoại, nhưng giọng bà ấy là quá đủ rồi.

“Tôi bảo cho cô biết, cô đừng có mơ! Ơn cứu mạng của bố cô với nhà này vẫn chưa trả hết đâu…”

“Mẹ.” Tôi nói. “Năm đó bố con liều mạng cứu Bùi Cẩn Ngôn, mọi người bảo cái ơn này nhà họ Bùi phải trả cả đời. Mẹ để con gả vào đây hơn hai năm rồi, đã đủ chưa?”

Đầu dây bên kia im lặng.

“Con đã tra rồi. Năm đó bố con hy sinh, tiền tuất của quân đội nhà họ Bùi không đụng vào một xu mà đưa hết cho bà nội con. Hơn hai năm qua, con đã nấu cho nhà họ Bùi hơn bảy trăm bữa cơm, dọn dẹp nhà cửa hơn bảy trăm lần. Tính theo giá thị trường tiền thuê giúp việc, con đã trả xong từ lâu rồi.”

“Cô…”

“Mẹ, ơn nghĩa trả xong rồi. Chúng ta thanh toán xong rồi.”

Tôi cúp máy. Tay không run, giọng rất vững. Chỉ là sau khi cúp máy, tôi ngồi trên ghế rất lâu.

Sáng ngày thứ ba, chuông cửa reo. Tôi mở cửa phòng vẽ.

Bùi Cẩn Ngôn đứng bên ngoài, tay cầm tờ thỏa thuận ly hôn đã ký, và một bó hoa. Hoa cát tường trắng.

Tôi chưa bao giờ nói với anh tôi thích hoa gì. Bó hoa này cũng không phải loại tôi thích. Đến cuối cùng anh cũng chẳng hỏi.

“Ký xong rồi.” Anh đưa tờ thỏa thuận cho tôi.

Tôi lật đến trang cuối. Chữ ký, ngày tháng, dấu vân tay, đều đủ cả.

“Hoa cũng tặng em.” Anh đưa bó cát tường ra trước.

Tôi không nhận: “Cảm ơn. Em không thích hoa cát tường lắm.”

Anh ngẩn người.

Dòng trạng thái: 【Cô ấy không thích cát tường?… Cô ấy thích hoa gì? Mình không biết.】

Hai năm rồi. Anh không biết tôi thích hoa gì. Không biết cọ vẽ của tôi dùng hiệu nào.

Không biết màu tôi thích nhất là màu xanh quân đội.

Không biết mỗi khi mất ngủ tôi sẽ đếm sao ngoài cửa sổ.

Không biết mỗi lần bị mẹ chồng mắng xong, tôi sẽ trốn vào phòng tắm mở vòi sen thật lớn để tiếng nước át đi tiếng khóc của mình. Anh chẳng biết gì cả.

“Cẩn Ngôn,” tôi nói, “đi đến Cục Dân chính thôi.”

Hôm đó bước ra khỏi Cục Dân chính là ba giờ rưỡi chiều.

Ánh nắng xuyên qua kẽ lá cây bạch dương, rơi xuống đất thành những mảnh vàng vụn.

Bùi Cẩn Ngôn đứng trên bậc thềm không nhúc nhích.

Tôi đã đi được mười bước, bỗng nghe thấy phía sau vang lên một câu nói rất khẽ.

“Thẩm Vãn.”

Tôi dừng lại nhưng không quay đầu.

“Con đại bàng nhỏ em vẽ lúc trước… cái tấm dán trên tủ lạnh ấy…”

Bước chân tôi khựng lại. Đó là tấm thiệp nhỏ tôi vẽ tay năm đầu tiên kết hôn.

Một con đại bàng nhỏ tung cánh, bên cạnh viết: “Cẩn Ngôn của Vãn Vãn”. Nó đã dán trên tủ lạnh hơn hai năm.

Ngày dọn đi tôi không lấy, vì đó là thứ để lại cho “vợ của Thủ trưởng Bùi”, không phải của “Kinh Hồng”.

“Tấm hình đó,” giọng anh rất thấp, “anh có thể giữ lại được không?”

Gió thổi qua, lá dương xào xạc. Tôi không quay đầu lại.

“Tủ lạnh của anh, anh tự quyết định.”

Sau đó, tôi tiếp tục bước về phía trước.

Đêm đó phòng vẽ đặc biệt yên tĩnh. Tôi ngồi trên giường xếp, trên đùi là một cuốn sổ phác thảo mới.

Trang đầu tiên, tôi vẽ một con đại bàng. Không phải con đại bàng đang khép cánh, mà là con đại bàng đang đâm xuyên qua tầng mây.

Dưới cánh là đường biên giới trập trùng, nắng sớm từ mây tỏa xuống. Không có bất kỳ trang trí nào, chỉ là một con đại bàng sạch sẽ, đang bay về nơi cao hơn.

Tôi ký tên vào góc dưới bên phải bức tranh. Không phải “Kinh Hồng”. Mà là “Thẩm Vãn”.

Gập sổ lại. Tắt đèn. Ngoài cửa sổ có trăng, rất sáng, chiếu lên sàn nhà sáu mươi mét vuông. Không lớn, nhưng đủ rồi.

Còn lúc này, trong căn nhà công vụ hai trăm mét vuông, có một người đàn ông đang ngồi trước bàn ăn trống trải.

Góc tấm hình đại bàng nhỏ trên tủ lạnh đã hơi quăn lại.

Anh đưa tay vuốt phẳng nó, lần đầu tiên nhìn thật kỹ và thật lâu.

Sau đó, anh cúi người, vùi mặt vào đôi bàn tay. Đó là lần đầu tiên anh biết cô thích vẽ đại bàng. Và cũng là lần cuối cùng rồi.

– Hết-